Créer un site internet
Tasekla n tmazight Adeg s tutlayt n tmaziɣt

Yennayer d usfugel-ines di tmura n tmazɣa

Amar Tafat Par 0

 

Amezruy n Yennayer 

Yennayer d yiwen n wansay i sfugulen imaziɣen ass amenzu n useggas, am wass amenzu n janvier n iṛumyen, neɣ am Muḥeṛem n Waεṛaben. Yennayer yesεa amezruy am wansayen n ijenṭaḍen i d-bedreɣ. Yennayer yebda-d di 950 send Mass Ɛissa mi d-yewwi tarennawt Ucacneq mgal Iferεunen di tgelda tis 12. Cacneq yega asfugel deg wazemz n umezwaru n useggas di 950 send Mass Ɛissa, yebda uwatay n Imaziɣen s wagguren-is, d ledwaṛ-is, d tesemhuyin-is. Yegra-d imir Umenzu n Useggas Yennayer ad naf amgirred 12 n wussan gar win n grégorien win i s-iḥettben iṛumyen. Iban-d useggas n Imaziɣen yewweḍ tura 2974, win Grégorien yewweḍ 2024. Aya dayen ɣef i d-yewwi umussnaw Aεmeṛ Negabi di 1980, nnan : d netta i d-isbanen tamsalt-agi n Yennayer akked d uwatay Amaziɣ. 

Asfugel n Yennayer s tuččit n imensi

Imaziɣen sfugulen Yennayer s imensi ɣer leqbayel neɣ di temnaḍin d tmura timaziɣin, icban Lezzayer, Lmerruk d Libya d Tunes. Ayen isεedlen timura-agi d SEKSU S IYUZAḌ d useqqi n sebεa n isufar ɣer imensi. Llan widen irennun tiẓidanin, am : tazart, ttmeṛ, llesfenǧ, llemsemmen, lluz, artg... Am wakken qqaren : ttagan imensi n ibeɛac, tamɣart n wexxam ad teddem kra deg imensi, taqedduḥt, ad tesers ciṭṭuḥ i tɣemmaṛ n wexxam i lkanun, i tweḍfin d ibelɛac i wakken ad yili lxiṛ di tfellaḥt d tuẓẓut deg useggas. Llan wid iseqdacen teṣḍila tamenzut n uqcic, kra d ṭhaṛa. Seqdacen uraren di Yennayer. Illa wanda ttagant urar tulawin. Arrac ttagan ibuεfifen, suturen tamellat n tezwiq. Ttzuṛunt tlawin iεessasen.

Asfillet di Yennayer ɣer wayen ilhan

Akken nudaɣ ɣef Yennayer, ass amezwaru n useggas, ufiɣ d akken imdanen i t-isfugulen di tmazɣa, ama zik ama tura, ttagan-as asfillet ɣer wayen ilhan, ama s ṛeẓq ama s wawal. Mačči d regmat i ttergimen deg wass amenzu n useggas, acku am wakken ma iseqdec umdan igan n diri ass amenzu n useggas, aseggas nni ad ilint deg-s twuɣa s immal. Ad aɣ-iwafeq Ṛebbi ɣer llxiṛ : akken qqaren imezwura. Nessarem talwit d tmussni, tiyersi icudden ad tefsi, yal tallut ad tefru.

Taqsiṭ n temɣart di Yennayer

Ttallsen-d wat zik : tamɣart tergem yennayer imi yesɛa 30 n wussan mačči 31, Yennayer ijuneb-itt, yerfa fell-as, yenna-as i fuṛaṛ ṛḍel-iyi yiwwas ad nɣeɣ tamɣart s igefran d waḍuyen d ideflawen, iṛḍel-as yiwwas yenɣa tamɣart Yennayer. Seg imiren yuɣal Yennayer s 31 n wussan. Daymi ass aneggaru n Yennayer qqaren-as : "Ameṛḍil".

Yennayer d azwel n uwatay amaziɣ, d tawwurt n useggas

Yennayer d azwel n uwatay amaziɣ, yuṣkan(yebnan) ɣef tfellaḥt. D ifellaḥen imussnawen d imassanen i t-id-isnulfan, yemgared ɣef iwatayen nniḍen yuṣkan ɣef tesṛeḍṭ. Awatay amaziɣ yesɛa 12 n wagguren-is, d tesemhuyin-is, d tillay-is yellan d tibadutin-is, yal tallit n dduṛt teskan-d amek iteddu wakud s wannuz, d wamek ara neseqdec tuẓẓut d tyerza tameqqrant. Awatay amaziɣ yettak-d iwellihen n iberdan ara yawi umdan di tesemhuyin yettilin deg useggas.

I d-isbuḥet Amar Tafat

En Algérie, une décision présidentielle annoncée le 27 décembre 2017 fait de Yennayer un jour chômé et payé4, fêté pour la première fois officiellement le 12 janvier 20185,6.Au Maroc, Le roi Mohammed VI a déclaré, le 3 mai 2023, le Nouvel An Amazigh comme jour férié officiel7.

Amezruy n Yennayer

Aucune note. Soyez le premier à attribuer une note !

Ajouter un commentaire

Anti-spam